The role of CSOs in vertical integration discussed at the Learning Event

The MA and MoFEC organized a national SA learning event at Washington Hotel, Addis Ababa on 5 July 2018 to share ESAP-2 and ESAP-BP lessons learned about the role of CSOs and SA tools, and to facilitate some forward thinking.

In his opening remark, Mr. Rolf Hunink, Team Leader of ESAP2 spoke about involving all governmental levels to achieve a lasting and sustainable citizen engagement structure. He said, “Structural relations have been established with sectors at zonal and regional level in the course of ESAP2 and the ESAP BP. Currently, we are even testing the collaboration with two sectors at federal level.”

Encouraging further participation of community based organizations for greater results, Channel One Program Coordination Directorate Director, Ato Degu Lakew said, “The sustainability and institutionalization of SA concepts, approaches and tools will unequivocally be ensured by involving the grass roots level community based organizations, mass based organizations and the likes.”

Lessons learned about the role of grassroots organizations in the SA process were presented during the Learning Event which was facilitated by Social Accountability Expert Ms. Lucia Nass and Capacity Development and Training Expert Ms. Meskerem Girma. One of the main lessons is that an inclusive approach to SA requires engaging multiple local organizations and institutions. If regional interface meetings would be organized, participants explained that mass based organizations and diverse associations can play an active role in voicing the needs of citizens to regional actors.

4D-mapping of actors, a method which makes the current reality in the SA space visible, was demonstrated with the help of some participants. The live sculpture showed that various SA actors have started to engage on a more equal level, but there is still some way to go in terms of developing closer working relationships towards common goals. Mana Nani, one of the participants from Benishangul and Deputy Chairperson of Bambase woreda SAC said “This encourages us to continue collaborating with all stakeholders like the council and FTA in our future activities.”

Lessons regarding SA tools were also presented with discussions focusing on access to information. The need for more information to citizens and service providers regarding service standards, more clarity on what citizen participation entails and the need for more information regarding different government level mandates were highlighted.

A panel shared their experiences with SA tools and the SA process. The experiences presented revealed that Citizens Report Card (CRC) can be a cost-effective method when applied to all facilities in a woreda and Public Expenditure Tracking Survey (PETS) requires expertise and depends on the willingness of the government to share information on investments. It was also mentioned that a user-friendly tool developed by ESAP to mainstream gender responsive budgeting principles in the SA process was successfully used to create gender equality in service access.

Using mobile platforms to gather real time feedback from youth in the education sector was highlighted by Moges Gorfe, Executive Director of RADSON and Tadele Asefa from woreda education office in Bishoftu. They presented their experiences of collecting data in the education sector without the need for community meetings. The data goes directly to a hotline with the education provider. Ato Tadele gave an example of how this had helped to solve last year’s textbook shortages.

Teacher Ayesha Ousman SAC chairperson from Silte woreda considers this one of the best lessons of the Learning Event. She said, “It is exciting to learn that we can gather information about teachers’ attending classes on time or being absent through mobile phones. I will give priority to implementing this experience in my woreda.”

The learning event was attended by 175 participants, from grassroots organizations, woreda and council members, regional and federal officials, SAIP executive directors and SA experts, SA Expert pool – ISAP, guests from international NGOs, development partners and the media.

የኢሳፕ2 የመማማሪያ መድረክ የሲቪል ማህበረሰብ ተቋማት ዜጎችን ከበላይ አካላት ጋር በማገናኘት ሊኖራቸው የሚችለው ሚና ላይ ተወያየ

የሥራ አመራር ተቋምና የገንዘብና ኢኮኖሚ ልማት ትብብር ሚኒስቴር በኢሳፕ2ና በኢሳፕ የሽግግር ወቅት ስለሲቪል ማህበረሰብ ተቋማት ሚና እና የማህበራዊ ተጠያቂነት መሳሪያዎች የተገኙ ትምህርቶችን ለመጋራት እንዲሁም የወደፊት ሀሳቦችን ለማንሸራሸር ሀገር አቀፍ የማህበራዊ ተጠያቂነት የመማማሪያ መድረክ ሰኔ 28 2010 ዓ.ም በዋሺንግተን ሆቴል አዘጋጅተዋል።

የኢሳፕ2 ቡድን መሪ የሆኑት አቶ ሮልፍ ሁኒንክ በመክፈቻ ንግግራቸው ላይ ዘላቂና ቀጣይ የሆነ ዜጎችን የሚያሳትፍ መዋቅር እንዲኖር ለማድረግ በሁሉም ደረጃ ያሉ የመንግስት አካላትን ስለማሳተፍ ሲገልፁ “በኢሳፕ2ና በኢሳፕ የሽግግር ወቅት መዋቅራዊ የሆኑ ግንኙነቶች ከአገልግሎት ዘርፍ ቢሮዎች ጋር በዞን እና በክልል ደረጃ የተዘረጉ ሲሆን በአሁን ወቅት በፌደራል ደረጃ ከሁለት የአገልግሎት ዘርፍ ቢሮዎች ጋር ለመቀናጀት ሙከራ ላይ እንገኛለን” ብለዋል።

የበለጠ ውጤት ለማምጣት የማህበረሰብ ተቋማት ተሳትፎን ያበረታቱት የቻናል አንድ ፕሮግራሞች ማስተባበሪያ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ደጉ ላቀው እንደተናገሩት “የማህበራዊ ተጠያቂነት ጽንሰ ሀሳብ፣ አቀራረብና መሳሪያዎች ዘላቂነትና ተቋማዊነት ያለምንም ጥርጣሬ የሚረጋገጠው በየአካባቢው የሚገኙ የማህበረሰብ ተቋማት፣ ብዙሀን ተኮር ተቋማትና ሌሎችንም ስናሳትፍ ነው።”

በማህበራዊ ተጠያቂነት ባለሙያ ወ/ሮ ሉሲያ ናስ እና የአቅም ማጎልበትና ስልጠና ባለሙያ ወ/ሮ መስከረም ግርማ በተመራው የመማማሪያ መድረክ ላይ በየአካባቢው የሚገኙ ተቋማት በማህበራዊ ተጠያቂነት ውስጥ ያላቸው ሚና ላይ የተገኙ ትምህርቶች ቀርበዋል። ከእነዚህ ትምህርቶች አንዱ ሁሉንም የሚያሳትፍ የማህበራዊ ተጠያቂነት ሂደት ለመፍጠር በርካታ የሆኑ ሀገር በቀል ድርጅቶችንና ተቋማትን ማሳተፍ እንደሚጠይቅ ነው። ተሳታፊዎች እንደተናገሩት በክልል ደረጃ ሊደረግ በሚችል የገፅ ለገፅ ውይይት ወቅት ብዙሀን ተኮር የሆኑ ተቋማትና ስብጥር ያላቸው ማህበራት የዜጎችን ድምፅ በክልል ደረጃ ለሚገኙ አካላት በማድረስ ጥሩ ሚና ሊጫወቱ ይችላሉ።  

4ዲ ማፒንግ የተሰኘ በአሁን ወቅት የማህበራዊ ተጠያቂነት ያለበትን ሁኔታ የሚያሳይ ዘዴ በተወሰኑ ተሳታፊዎች አጋዥነት ቀርቦ ነበር። ይህ ዘዴ በርካታ የማህበራዊ ተጠያቂነት ባለድርሻ አካላት በእኩል ደረጃ እየተሳተፉ እንደሆነ ያሳያል፤ ነገር ግን ባለድርሻ አካላት ለጋራ ዓላማ ተቀራረቦ በመስራት ረገድ አሁንም መጓዝ ያለባቸው እርቀት እንዳለም አመላክቷል። ከተሳታፊዎቹ አንዷ የሆኑት የባምባሴ ወረዳ የማህበራዊ ተጠያቂነት ኮሚቴ ምክትል ሰብሳቢ ማና ናኒ ሲናገሩ “አሁን የተመለከትነው ነገር በወደፊት ስራዎቻችን እንደ ምክር ቤትና የፋይናንስ ግልፀኝነትና ተጠያቂነት ከመሳሰሉት ከሁሉም ባለድርሻ አካላት ጋር ተቀናጅተን መስራታችንን እንድንቀጥል ያበረታታናል።” ብለዋል።

የማህበራዊ ተጠያቂነት መሳሪያዎችን በተመለከተ የተገኙ ትምህርቶችም የቀረቡ ሲሆን በዚህ ረገድ የነበሩት ውይይቶች የመረጃ ተደራሽነት ላይ ያተኮሩ ነበሩ። ለዜጎችና አገልግሎት ሰጪዎች መረጃ ተደራሽ ማድረግ፣ የዜጎች ተሳትፎ ሲባል ምን እንደሚያመላክት ግልፅ ስለማድረግ እና የተለያዩ የመንግስት ደረጃዎች ስላላቸው የስልጣን ፈቃድ ግልፅ ማድረግ አስፈላጊነት ሀሳቦች ተነስተዋል።

በመቀጠልም ተሳታፊዎች በማህበራዊ ተጠያቂነት ሂደትና መሳሪያዎች ላይ ያላቸውን ተሞክሮ አካፍለዋል። የቀረቡት ተሞክሮዎች የዜጎች ሪፖርት ካርድ አንድ ወረዳ ውስጥ በሚገኙ በሁሉም ተቋማት ላይ በሚተገበርበት ጊዜ ወጪ ቆጣቢ መሆኑን እና ባለሙያ የሚያስፈልገው የህዝብ ወጪዎች የመከታተያ ጥናት መሳሪያ መንግስት የሚያደርገውን ወጪ ይፋ ለማድረግ በሚኖረው ፈቃደኝነት ላይ እንደሚመረኮዝ አንፀባርቀዋል።በኢሳፕ የተዘጋጀ ለአጠቃቀም ቀላል የሆነ መሳሪያ የስርአተ ፆታ ምላሽ ሰጪ የበጀት አመዳደብ መርሆዎችን በማህበራዊ ተጠያቂነት ሂደት ውስጥ በማስረፅ በኩልና በአገልግሎት ተደራሽነት ላይ የፆታ እኩልነት በስኬታማ መልኩ ለመፍጠር መቻሉም ተጠቅሷል።

የራድሰን ዋና ስራ አሰፈፃሚ የሆኑት አቶ ሞገስ ጎርፌ እና ከቢሾፍቱ የወረዳ ትምህርት ቢሮ የመጡት አቶ ታደለ አሰፋ በትምህርት የአገልግሎት ዘርፍ የተንቀሳቃሽ ስልክ በመጠቀም በቀጥታ መረጃ ከወጣቶች እንዴት መሰብሰብ እንደሚቻል አሳይተዋል። ህብረተሰቡን መሰብሰብ ሳያስፈልግ በትምህርት የአገልግሎት ዘርፍ መረጃ እንዴት ሊሰበስቡ እንደቻሉ ተሞክሯቸውን አቅርበዋል። መረጃው በቀጥታ ነፃ በሆነ የስልክ መስመር አገልግሎት ሰጪው ጋር ይደርሳል። አቶ ታደለ ይህ ዘዴ ባለፈው አመት የመማሪያ መፃህፍት እጥረትን ለመፍታት እንዴት ስራ ላይ እንደዋለ ተናግረዋል።

በስልጤ ወረዳ የማህበራዊ ተጠያቂነት ኮሚቴ ሰብሳቢ የሆኑት መምህርት አይሻ ኡስማን “መምህራኖቸ በሰዓት ወደክፍል መግባታቸውንና አለመግባታቸውን መረጃ በተንቀሳቃሽ ስልክ ለመሰብሰብ እንደምንችል ማወቄ አስደስቶኛል። በእኛ ወረዳ ይህንን ዘዴ ስራ ላይ ለማዋል ቅድሚያ እሰጣለሁ።” ብለዋል።

የመማማሪያው መድረክ 175 ተሳታፊዎች የነበሩት ሲሆን ከታች የሚገኙ ተቋማት፣ የወረዳና የምክር ቤት አባላት፣ የክልል እና የፌደራል ባለስልጣናት፣ የማህበራዊ ተጠያቂነት ፈፃሚ አጋር ድርጅቶች ስራ አስፈፃሚዎችና የማህበራዊ ተጠያቂነት ባለሙያዎች፣ የማህበራዊ ተጠያቂነት ባለሙያዎች ማህበር – አይሳፕ፣ ከአለም አቀፍ መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች የመጡ እንግዶች፣ የልማት አጋሮች እና የመገናኛ ብዙሀን ይገኙበታል።